Kaya sa kapakanan ni Lito (anong malay n’yo, mabasa niya ito), sa Filipino ko ito isinulat – kung hindi n’yo pa napapansin. Ang totoo, wala namang umaalma sa paggamit ng Filipino sa “paglilitis” sa Senado at ginagamit na nga ito ng ilan sa mga naroon. Hirap nga lang ang iba, lalo na yung mga abugado at mambabatas na galing sa Bisaya. Dapat ngang Filipino ang usapan pero kung hindi natural ang dating, huwag pilitin.

Nakatatawang kahit may Google na, marami pa ring nagtatalo tungkol sa katangian ng impeachment court na ito. At hindi sila mga ordinaryong tao; meron ding mga sorbetero, barbero, drayber ng jip at pasahero.

Kakaibang hayop talaga ang korte para sa impeachment. Iba ang korte nito kaysa karaniwang korteng nasa ilalim ng hudikatura. Kahit tanungin n’yo pa si Sen. Miriam Santiago na dating hukom bago naging senador. Alam daw niya ang pinag-uusapan niya. Pero hindi niya ipinaliwanag kung bakit kakaiba at walang nangahas magtanong dahil takot silang iligaw ni Maid Miriam sa Bermuda Triangle.

Pero meron din namang matiyagang nagpapaliwanag ng kaibahan ng korteng ordinaryo sa korteng impeachment. Kung matatandaan ninyo, sinasabi sa Saligang Batas ng Pilipinas na ang pwede lang mag-impeach ng matataas na opisyal ng gobyerno e ang Bahay ng mga Kinatawan. Oo, mga kongresista ang magrereklamo. At ang hahatol naman e ang Senado na magpupulong bilang impeachment court. May sariling pamantayan ang impeachment court na kakaiba sa regular court.

Ang matingkad na kaibahan, tatanggalin lang sa pwesto ang nagkasalang opisyal at hindi ikukulong. Pwede ring hindi na siya pagsilbihin pa sa gobyerno habambuhay. Bahala na bukas kung merong magkakaso sa kanya sa regular na korte at ikulong sa kulungan o sa ospital – kung meron siyang sakit.

Sa madaling salita, isyung pulitikal at hindi kriminal ang impeachment. Ang kelangan lang ng mga taga-Bahay ni Kuya e patunayang hindi na pwedeng pagkatiwalaan ang nasasakdal para magsilbi pa sa gobyerno. Kung tutuusin, ang simpleng pagsasampa lang ng reklamo laban sa kanya e sapat na para magbitiw sa pwesto si Corona. Kahit palusutin siya ng Senado hindi na niya maibabalik ang tiwalang nawala na. Hindi na siya kasingdalisay ng asawa ni Caesar na siyang hinihingi para sa mga tagapagsilbi sa Mataas na Korte o maging sa anumang sensitibong posisyon sa gobyerno.

Dapat maging mainipin ang Senado lalo na sa mga pampatagal na argumento. Huwag nilang hayaang maasar ang manonood sa tagal ng pelikula at mag-walkout gaya ng nangyari sa kaso ni Erap.

Kung tutuusin, walang silbi ang impeachment sa mamamayang mapagbantay. Pupunta lang sila sa EDSA at magpaparami kung gusto nilang magpalit ng lider. Kaso sa mga panahong ito, tinamad na sila at nawalan ng gana dahil lagi namang inaagaw ng mga trapo ang anumang tagumpay na nakukuha nila.

Well, actually what this veteran print journalist – who now works for an online outfit – got was a cold shoulder when she tried for several months to get the university’s reaction to allegations that it broke its own rules in conferring to Chief Justice Renato Corona a doctorate degree with honors without submitting a dissertation and overstaying his residency.

The Pontifical and Royal University of Santo Tomas, UST for short, only answered the questions when the online report written by Marites Danguilan Vitug of Rappler.com was published in the print version of the Philippine Daily Inquirer. It criticized the Inquirer for not getting its side before “it rushed to print Vitug’s online article virtually word for word.”

The university said Corona rightfully deserves the PhD and that as an autonomous institution recognized by the Commission on Higher Education it has the right to do what it thinks is best.

In explaining why it ignored Vitug’s questions, however, the university got itself into a different controversy altogether. It said it was “at a loss on how to respond to ‘online journalism.’”

“Does anyone claiming to be an online journalist given the same attention as one coming from the mainstream press?” the statement said. “We understand that while Miss Vitug used to be a print journalist, she’s part of an online magazine, Newsbreak, which has reportedly been subsumed into ‘www.rappler.com.’ What’s that?”

We wonder what UST’s topnotch school of journalism has to say about this.

A good rule of thumb is, when in doubt, Google it.

However, recent incidents of Filipino Catholic priests figuring in scandalous outbursts have called attention to the conduct of the clergy in their dealings with lay people.

A priest, Father Ronnie Pillos of Dingras town in the northern province of Ilocos Norte, is now in hot water for reportedly punching a man in a cockfight.

Prior to that, three priests in the central Philippine region of Visayas were the subject of scandals. Father Jonathan Durano Lao of Danao City was arrested and jailed after allegedly shooting a criminology student by accident in February.

In March, Father Leopoldo Palacio Jr. of Cebu was accused of hitting an altar boy. Later, other altar boys complained him for alleged abuses.

Also in March, Father Wilfredo Genelazo of Cebu was accused of threatening a couple over a business matter. The priest admitted “cursing” the wife and her husband because they failed to pay him for the 45 pigs they bought from the priest’s family last December.

These incidents, of course, cannot be taken as a “trend” or even a worsening problem. Most of the cases were even settled before they get to court.

But they certainly become an embarrassment as people expect these men of the cloth to “turn the other cheek.”

Sapagkat di karaniwang tao si Angelo,
Di maisiksik sa loob ng dyaryo,
O pasadahan ng TV, Internet o radyo
Ang kasaysayan niyang alam ng publiko.
Ano kaya kung siya’y simpleng Pedro?

Walang magtatanong sa hampaslupa
Kung bakit piniling magpakamatay;
Walang pakialam ang balana
Sa pagpapatiwakal ni Gondina,
Ni walang magtataka sa pagtalon
ni Perpekto mula sa gondola.

Oo, hindi sila magtatanong.
Alam ng lahat kung paano
Umatake sa utak ang lipas-gutom,
O paano kumurot sa puso’t damdamin
Ang pagmamahal na hindi sinuklian.

Alam ng lahat kung gaano kasakit
Mawalan ng pag-asa’t trabaho,
O malulong sa masamang bisyo
Pagkat karaniwan lamang ito
Sa mahihirap o simpleng tao.

Pero kakaiba sa kanila itong si Angelo.
Dinatnan niya’t kinunsinti ang katiwalian
At piniling baunin ang lahat sa hukay.

Sa halip na pukpukin ang mga taong dapat magpatupad ng batas, ang super-bigat na parusa sa hindi pa nahuhuling kriminal ang pinag-iisipan at pinagbubuhusan ng panahon ng mga mambubutas, este, mambabatas.

Sa kanila, kulang pa ang parusa kaya hindi natatakot ang mga halang ang kaluluwa sa paggawa ng krimen. Kung wala lang pumipigil sa kanila, mailalagay sa listahan ng parusa ang pagdukot sa mata, pagbunot ng kuko o ngipin nang walang pampamanhid, paghiwa ng blade sa balat at pagpiga ng kalamansi, pagputol ng kamay o paa, at pagpalo ng baseball bat sa ulo hanggang mamatay.

Gusto rin lang naman nilang takutin ang mga kriminal sa bigat ng parusa, e di itodo na nila ang pananakot.

Ang problema nga lang hindi natatakot ang mga demonyo sa ganyan. Ang kelangan, magtrabaho ang mga pulis (hindi kapulisan) at siguruhing mahuhuli ang mga maysala sa loob ng maiksing panahon.

Ang katiyakan ng pagkahuli ang sagot at hindi bigat ng parusa.

Kaso sa pagkabigo ng mga dapat nagpapatupad ng batas, inaakala ng marami na batas ang may pagkukulang kaya gumagawa sila ng dagdag pang batas. At dahil gustong magpapogi ng tagagawa ng batas – tutal trabaho naman talaga nila ‘yun – nagrereseta agad sila ng “panlaban” sa mga salbahe. “Ibalik ang death penalty,” anila.

May binombang bus sa EDSA, death penalty ang sagot. May mga nabiktima ng pagnanakaw ng kotse at pinatay, death penalty ang sabi. May ni-rape, may tinortyur ang pulis, may hinoldap, death penalty.

Kamakailan, isang taga-Simbahan na namamahala sa mga bilanggo ang galit na galit sa mga senador dahil sa walang kakurap-kurap nilang pagsasabi na dapat ibalik ang death penalty.

Hindi raw sila ibinoto ng taumbayan para dungisan ng dugo ang kamay ng gobyerno, o para magtaguyod ng “state murder.”

Partikular niyang tinukoy sina Migs Zubiri, Tito Sotto at Bong Revilla na mga umano’y atat na atat ibalik ang bitay.

Dapat daw magsaliksik pa ang mga senador na ito at mag-Google para malaman nilang nakapirma ang Pinas sa “Second Optional Protocol to the International Covenant on Civil and Political Rights” na nagbabawal sa mga miyembro na ibalik ang death penalty.

Kung saan-saan nakatingin ang mga senador at kongresista hindi nila naririnig ang yabag ng tumatakas na mga salarin. Hulihin sila at iharap sa hustisya. Iyon ang unang-unang dapat asikasuhin ng gobyerno at hindi ang pagtalima sa “baser instinct” na pumatay – nang legal.

Pero ang hinahangaan sa kanya ng mga kasama ko noon sa Saudi e ang pagiging “matinik niya sa tsiks.” Katunayan, isa sa kanila ang gumawa pa ng listahan ng mga bubae ng ating bida para – wala lang – gusto lang niyang patunayan na babaero itong ating bayani na kung tawagin nila ay “unang OFW.” Si Riz daw e “lumang bayani” at ang OFWs e “bagong bayani.” Natural, pag-aawayan pa natin ang puntong ito.

Bb. L: Sobra ang tanda ni “Binibining L” (hindi kamag-anak ni Sister Stella L) kesa kay Joey at pinaniniwalaang ito si Jacinta Ibardo Laza na dati niyang titser. Naunsyami ang pagnanasa ni Joey sa babae nang pagbawalan siya ng tatay niya. At dahil masunuring anak, itinigil niya ang “kabaliwang” iyon.

Leonor Rivera: Sino ang hindi nakakikilala kay Leonor Rivera, ang pinsan ng ating bida, na nagpasakit ng kalooban niya nang todo-todo?

Julia: Nakilala ito ni Joey noong disisais lang siya. Ayon sa kwento, naliligo si Hulya sa ilog. (Binosohan kaya siya ni idol? Nah! Hindi niya magagawa yun.) Humuli siya ng paru-paro para magpakitang gilas at ibinigay kay Huli kaya nagkakilala sila at nagligawan. Hmm, parang pelikula.

Segunda Katigbak: Paga-disisais din lang siya noon pero hindi niya pinagsabay sina Huli at Gunding. Ewan ko kung paano niya ginawa iyon pero iyan ang nasusulat. Si Gunding ang sinasabing “una” niyang pag-ibig. At una ring pagkabigo.

Leonor Valenzuela: Kasingtangkad ito ni Joey at Orang ang palayaw niya, peks man. Kapitbahay siya ng tinutuluyan ni Ka Joey nung nag-aaral pa siya ng medisina sa Maynila.

Consuelo Ortega y Perez: Nakilala siya ni aydol sa Madrid. Tunay na walang takot sa height itong bida natin. Hindi siya nalulula sa tangkad at hindi rin maliwanag kung naging magsyota sila pero hinandugan niya ang babae ng tula na pinamagatan niyang “Sa iyo, Bb. C.O. y P.”

Seiko: Hindi ito relos o wallet. Binansagan siya ni Joey na O Sei San, huwag n’yo akong tanungin kung bakit. Nagkakilala sila sa Hapon nang minsang maligaw doon ang bida. Gusto na sanang tumira ni Joey sa Tokyo at pakasalan si Seiko. Pero malakas ang tawag ng misyon kay Joey at iniwan si Seiko kapalit ni Tag Heuer, este, para pumunta sa Europa.

Gertrude Beckett: Kulay asul ang mata. Anak ng kasera ni Joey. Naging magsyota sila pero masyadong bata ang disiotso-anyos na si Gettie para kay Joey.

Nellie Boustead: Naging magkaribal si Joey at Tonying Luna sa babaeng ito. Pero “matinik” nga si Joey, ano’ng magagawa natin? Nagkahiwalay sila dahil ayaw ni Joey na maging Protestante.

Josephine Bracken: Sino rin ang hindi nakakikilala sa babaeng ito na nakasama ni Joey hanggang sa huling sandali? Kahit may lahing puti, kasingtangkad lang ni Nora Aunor si Husepina. Nagkaanak sila pero namatay din agad sa hindi malinaw na dahilan.

Meron pa siguro pero kailangan pa ng mas malalim na pananaliksik.

Natural, sasabihin sa kanya ng dyaryo na meron. Walang matinong pahayagan ang maaatim na maging killjoy at sabihin sa isang batang hindi totoo si Santa. Agad sumikat ang katagang “Yes, Virginia, there is a Santa Claus” na sagot ng The Sun ng New York sa tanong ni Virginia O’Hanlon noong 1897 sa isang editoryal.

Syempre may halong drama at pambobola ang editoryal pero kumbinsing naman ito, ’ika nga. At mula noon, naging bahagi na ng alamat ng Pasko ang naturang editoryal kasabay ng muling paglabas ni Santa Klaws. Nanatili ring naniniwala si Virgie kay Santa hanggang mamatay noong 1971 sa gulang na 82.

Ang totoo niyan, hindi naman kelangang maghabi ng kung anu-anong kaek-ekan ang sumulat ng editoryal. Hindi na niya kelangang sabihing tulad ng diwata si Santa na dapat paniwalaan kahit hindi nakikita. Dahil totoo namang umiral si Santa Klaws sa tunay na buhay. Hindi nga lang sa anyong kilala natin ngayon.

Syempre alam na ng lahat na si Santa Klaws e si San Nicolas. Parang Saint Elmo’s fire na kalaunan e naging santelmo na lamang.

Hindi bading si Santa Klaws kahit Santa ang pangalan niya. Santo talaga siya at hindi santa. Kaso sa mga Kano, walang kaibahan ang santo at santa. Nung unang labas nga niya sa Christmas card e Sante Claus pa ang tawag sa kanya.

Bago pa siya maging Santa Claus sa Amerika, kilala na si San Nicolas sa Europa at iba pang parte ng mundo bilang patron ng halos lahat ng klase ng mga Kristyano, partikular ng mga bata, magdaragat at sundalo. Pero batay sa mga alamat at kwentong nagpasalin-salin sa malalayong lugar at mahabang panahon ang kasikatan niya. Naghalo ang kababalaghan at realidad, at ang imaheng tumimo sa isip ng mga taong nananalig sa kanya ay isang nilalang na laging masaya at namimigay ng regalo.

Ipinanganak siya noong ikaapat na siglo sa isang mayamang pamilya sa Turkey at naging obispo. Ayon sa isang kwento, maaga siyang naulila at ginamit ang namanang kayamanan sa pagtulong sa nangangailangan. Namatay siya noong Disyembre 6, 343. Ipinagdiriwang ang Disyembre 6 bilang Saint Nicholas Day. Pero nung naging Santa Klaws na siya, Disyembre 25 na rin ang araw niya.

Payat talaga si Saint Nick pero hindi tayp ng mga Kano, lalo na nung mga Protestanteng unang nanirahan sa Estados Unidos, na ganun ang santong nagpapasaya sa mga bata. Isa siyang lolo na laging nang-iispoil ng mga apo at malakas tumawa.

Noon pa man e nagrereklamo na ang simbahang Katolika kay Santa dahil inilalayo umano niya ang atensyon sa tunay na may bertdey sa araw ng Pasko. Kaso nariyan na iyan, at tulad ng sugal at iba pang bisyo, pikit-matang hinahayaan na lamang ito ng simbahan. Ang mahalaga e masaya ang mga bata – at matanda – sa araw ng Pasko.

At iyan, Birhinya, ang kwento ni Santa Klaws.

Ang kataksilan ding ito umano ang dahilan kung bakit araw ng kapanganakan (Nobyembre 30, 1863) ang ginugunita natin bilang Bonifacio Day at hindi araw ng kamatayan (Mayo 10, 1897), di tulad ng Rizal Day na araw ng kamatayan ni Ka Joey Rizal (Disyembre 30, 1896) nung barilin siya sa Luneta.

Gusto kasing iwasan ng mga gumawa ng batas na alalahanin ng taumbayan na kapwa Pinoy at mga kasangga ang tumumba sa “Ama ng Himagsikan” tuwing darating ang araw ng paggunita sa kabayanihan niya. Bagay na may pagka-estupido dahil kapanganakan o hindi, laging kasama sa paggunita kung bakit at paano namatay si Bonifacio.

Alam ng lahat na si Ka Emil Aguinaldo ang nagpapatay sa kanya. (Kahit itinanggi ito ni Ka Emil na nagsabing gusto lang niyang ipatapon ang kalaban niya sa pulitika at si Hen. Nano Noriel ang nag-utos ng pagpatay, hindi pa rin maitatatwang tuta niya si Noriel at ito ang arkitekto ng pandaraya sa eleksyon sa Tejeros, Cavite kung saan si Ka Emil ang nahalal na pangulo ng Katipunan.)

Kumpara sa iba pa nating mga bayani, si Ka Andy na yata ang pinakakawawa. Hindi siya iginagalang ng mga burgis na may kontrol ng pamahalaan. May pagkakataong ginawang National Heroes Day ang Bonifacio Day at kamakailan lamang ito naging Bonifacio Day ulit matapos ang maraming reklamo. Aping-api rin siya kahit sa paglalagay ng imahe ng bayani sa pera. Noong may dalawang piso pang sensilyo noong 1980s, solo ang imahe ni Ka Andy, kaso tinanggal nila sa sirkulasyon ang dalawang piso at bilang konswelo de bobo, isinama ang imahe niya sa imahe ni Apol Mabini sa sampung piso. Maging ang kalsadang ipinangalan sa kanya e Boni Avenue na lamang ngayon.

Lagi siyang ikinukumpara kay Ka Joey, at kahit sa pagtuturo ng kasaysayan madalas iniiwasan ang maraming detalye ng kanyang buhay, lalo sa yung parte ng masalimuot na pulitika sa loob ng Katipunan.

Lagi ring minamaliit ang kakayahan niya at sinasabing isa siyang “bodegero” sa Tondo. Pero kung ihahambing mo sa trabaho ngayon, manager siya ng isang kumpanyang pag-aari ng isang Ingles. Hindi pipitsuging trabaho ito. Sa madaling salita, kabilang siya sa middle class.

Hindi rin matatawaran ang ginawa niya matapos dumalo sa kaisa-isang pulong ng La Liga Filipina na itinayo ni Ka Joey. Binuo niya agad ang Katipunan at nagtatag ng gobyernong rebolusyunaryo kasama ng sidekick niyang si Ka Emil Jacinto. Siya rin ang nagpasumpa kay Aguinaldo sa mismong bahay niya sa Tondo.

Kanya ang Tondo, kay Aguinaldo ang Cavite. Kaso, dahil sa Maynila nakasentro ang pwersa ng mga Kastila, mas mabilis na lumakas at dumami ang kasapian ng Katipunan sa Cavite. At ’ika nga sa Ingles, the rest is history. Nagkamali si Ka Andy na pumayag ganapin sa Cavite ang isang eleksyong niluto ng mga Magdalo. Matinding panlalait ang inabot niya at nang magreklamo e ipinahuli siya, nilitis ng isang kangaroo court at pinatay kasama ng mga kapatid.

Isang trahedya na hanggang ngayon ay hindi pa nagkakaroon ng kaganapan o “closure.”

Ito ang pinakarurok ng Haj o banal na paglalakbay (pilgrimage) sa Makkah, Saudi Arabia na isa sa limang haligi ng paniniwalang Islam. Sa araw na ito nagbabatian ang mga Muslim ng “Eid Mubarak!” (Maligayang Eid) bilang pagsasaya sa banal na sandaling ito.

Maraming Pinoy ang hindi masyadong nakaaalam na iisa lamang ang pinaniniwalaang Diyos ng mga Kristiyano at Muslim at ang mga tauhan sa Bibliyang Kristiyano e nasa Qur’an din. Kaya kung tutuusin e konti lang ang talagang hindi pinagkakasunduan ng dalawang relihiyon at iyon e pwede namang pag-usapan nang walang patayan.

Naniniwala rin, halimbawa, ang mga Muslim kay Hesus pero hindi bilang Diyos kundi isang propeta na tulad ni Muhammad at Moses (Mousa). Kung sa tingin ng iba ay panlalait ito kay Kristo, dapat malamang malaki ang pagpapahalaga ng mga Muslim sa kanya, kaya nga pantay sila ni Muhammad.

Si Abraham, na kung tawagin ng mga Muslim e Ibrahim, at ang tangkang pagsakripisyo niya ng anak na si Ishmael (Ismail) ang sentro ng pagdiriwang sa panahon ng Haj. Nagsasakripisyo ang mga Muslim ng tupa tulad ng ginawa ni Ibrahim noon matapos siyang awatin ng Diyos sa pagsasakripisyo ng sariling anak. Pwede na raw ang tupa sa halip na anak.

Napag-uusapan ang sakripisyo, mukhang malaking sakripisyo ang hinaharap ng OFWs dito sa bagong batas tungkol sa kanilang insurance. Maitatanong tuloy kung pinag-isipan ba nang todo ang usaping ito bago ito isinabatas.

Batay sa reaksyon ng mga grupong OFW, mukhang hindi naman nila hiningi ito. Meron lang ilang pulitiko na gustong magpapogi at inakalang matutuwa ang mga OFW kapag binigyan sila ng insurance na “walang gastos.” Ibig sabihin ang mga employer at recruiter ang gagastos.

Ngayon, nagkakaletse-letse ang buong industriya ng labor recruitment. Unang nagreklamo ang mga employer sa ibang bansa gaya ng Hong Kong at Taiwan. May probisyon na raw ang batas nila na bigyan ng insurance ang mga manggagawa nilang dayuhan bakit pa sila papatungan ng bagong gastusin?

Sumunod na nagreklamo ang recruitment agencies. Kung ayaw magbayad ng employers (at hindi naman sila mapipilit dahil hindi naman sila sakop ng batas natin) recruiters ang sasagot. Kaso, mataas daw ang singil sa kanila ng mga kumpanya ng insurance. Tatlong kumpanya ang pinayagan ng gobyernong magbigay ng insurance, pero mga kartel daw sila, sabi ng mga recruiter. Pare-pareho ang singil nila: $72 para sa isang taong kontrata at $144 sa dalawang taong kontrata. Kadalasang dalawang taon ang kontrata ng manggagawa Pinoy sa abroad kaya $144. Kung $300 ang pwede nilang singilin sa paalis na OFW, halos kalahati raw agad ang mapupunta sa insurance company.

Nag-alburoto nga ang recruiters kaya simula kahapon tumigil na silang mag-proseso ng paalis na manggagawa bilang protesta.

Sabi naman ng POEA, wala itong magagawa kundi ipatupad ang batas. Walang lalabas na contract workers nang walang insurance.

Sa bandang huli, mga OFW ang uuwing luhaan dito. Siguradong matutulad ito sa placement fees na dapat e binabayaran ng employer pero sa tunay na buhay e silang OFWs ang nagbabayad. Kalaunan, dahil batas nga ito, mapipilitan silang bayaran ito kung gusto nilang magtrabaho sa labas ng bansa. Tsk, tsk.

No devils to be faced,

No miracles to expect.

You just walk this earth

Half dead and half alive.

The desert doesn’t tell of stories

Of flying carpets and magic lamps,

No hidden treasures nor noble thieves.

It only tells of shattered hopes,

Lost souls and battered dreams.

Oh but what the heck,

You just walk this earth

Half dead and half alive.

And pray your spirit

Is not buried in the sand.